MODEL PAŃSTWA
SILNE PAŃSTWO — WOLNY OBYWATEL — SUWERENNY NARÓD
Wolna Rzeczpospolita przedstawia koncepcję silnego, suwerennego, narodowego państwa, którego nadrzędnym zadaniem jest ochrona Polski, Narodu Polskiego, bezpieczeństwa oraz wolności obywateli.
„Silne i suwerenne, narodowe państwo o silnej władzy Prezydenta jako nie tylko zwierzchnika armii, ale i Strażnika dobra i spokoju Polaka — najpierw Polska i Polacy, reszta ma zabezpieczyć powodzenie realizacji pierwszego.”
Podstawową zasadę organizacji władzy określa również następujący zapis:
„Państwo jest silne wobec zagrożeń, kapitału strategicznego i własnych funkcjonariuszy, ale ograniczone prawem wobec obywatela.”
I. PODSTAWY USTROJOWE
Proponowany model zakłada Polskę jako państwo narodowe, suwerenne i unitarne.
Źródłem władzy jest Naród. Państwo pozostaje narzędziem służącym Narodowi, a nie instytucją stojącą ponad nim.
Fundamentalne znaczenie mają dwa równorzędne cele:
- Siła i bezpieczeństwo państwa.
- Interes Narodu Polskiego.
Organizacja władz publicznych ma zapewniać skuteczność działania państwa, odpowiedzialność rządzących oraz ochronę praw obywatela.
II. PREZYDENT I WŁADZA WYKONAWCZA
Model WR przewiduje silny ustrój prezydencki.
Prezydent, wybierany bezpośrednio przez Naród, posiada realną władzę wykonawczą i odpowiada za strategiczny kierunek państwa, bezpieczeństwo, politykę zagraniczną oraz zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi.
Silna pozycja Prezydenta nie oznacza nieograniczonej władzy.
Naród zachowuje realne prawo odwołania Prezydenta w drodze referendum.
Model przewiduje również urząd Wiceprezydenta oraz konstytucyjnie określony mechanizm sukcesji władzy.
Szczegółowe mechanizmy wyborcze i część rozwiązań ustrojowych pozostają w opracowaniu.
III. PARLAMENT I STANOWIENIE PRAWA
WR zakłada ograniczenie rozbudowanych struktur parlamentarnych i partyjnych.
Podstawą władzy ustawodawczej ma być jedna główna izba parlamentarna, o znacznie mniejszej liczbie posłów niż obecnie.
Preferowany jest udział kandydatów indywidualnych, ograniczenie wpływu partyjnych struktur oraz nadmiernego finansowania polityki przez grupy interesów.
Ważnym elementem modelu jest bezpośrednia inicjatywa ustawodawcza obywateli.
Przewiduje się również mechanizm rozstrzygania trwałych konfliktów między Prezydentem a parlamentem z udziałem Narodu w referendum.
IV. SĄDOWNICTWO I ODPOWIEDZIALNOŚĆ WŁADZY
Sądy i prokuratura mają pozostawać niezależne przy rozstrzyganiu konkretnych spraw.
Niezależność sędziego w zakresie orzekania nie oznacza zwolnienia go z odpowiedzialności za naruszenia prawa, nadużycia, korupcję czy naruszenia obowiązków zawodowych.
Model zakłada wysokie wymagania kwalifikacyjne, kontrolę majątkową i etyczną oraz odpowiedzialność osób wykonujących władzę publiczną.
Przewiduje również niezależny Trybunał Narodowy, sprawujący kontrolę konstytucyjności działań najwyższych organów państwa.
V. ADMINISTRACJA I SAMORZĄD
Administracja publiczna ma służyć obywatelowi i państwu, a nie interesom partii politycznych.
Podstawą jej funkcjonowania mają być profesjonalizm, kwalifikacje, apolityczność, jawne procedury zatrudniania oraz osobista odpowiedzialność urzędników za zawinione naruszenia prawa.
Polska pozostaje państwem unitarnym, bez autonomii regionalnej.
Docelowa liczba szczebli samorządu i podział administracyjny wymagają odrębnej analizy uwzględniającej demografię, infrastrukturę, koszty i dostępność usług publicznych.
VI. WOLNOŚĆ I PRAWA OBYWATELA
Silne państwo nie może oznaczać nieograniczonej ingerencji w życie obywatela.
Model WR zakłada szeroką wolność wypowiedzi, ochronę prywatności oraz ograniczenie możliwości stosowania środków nadzoru i kontroli przez instytucje państwowe.
Ingerencja w prywatność wymaga określonych podstaw prawnych i odpowiedniej kontroli.
Przewiduje się zachowanie dostępu do usług publicznych w formie tradycyjnej oraz ochronę możliwości posługiwania się gotówką.
Władza publiczna musi działać w granicach prawa i ponosić odpowiedzialność za jego naruszanie.
INFORMACJA O STATUSIE MATERIAŁÓW
Materiały przedstawione na tej stronie pozostają w dalszym opracowaniu i mogą być uzupełniane lub aktualizowane w miarę postępu prac nad projektem Wolna Rzeczpospolita.
Publikacja materiałów roboczych nie oznacza ich ostatecznego zatwierdzenia. Wcześniej zaakceptowane ustalenia zachowują swoją moc i nie podlegają zmianom bez wyraźnej decyzji.
