7. Rolnictwo i bezpieczeństwo żywnościowe

1. Ziemia rolna jako zasób strategiczny

Ziemia rolna:

nie może być przedmiotem spekulacji,
nie może być wykupywana przez fundusze inwestycyjne,
nie może być wykupywana przez podmioty zagraniczne,
nie może być masowo skupowana w celu późniejszej odsprzedaży.

Prawo własności ziemi rolnej musi służyć przede wszystkim:

rzeczywistej produkcji,
gospodarstwu rodzinnemu,
bezpieczeństwu żywnościowemu.

2. Zakaz wykupu ziemi przez fundusze

Obowiązuje:

zakaz zakupu ziemi rolnej przez fundusze inwestycyjne, spekulacyjne i inne podmioty, których podstawowym celem nie jest prowadzenie działalności rolniczej.

Nie dopuszcza się obchodzenia zakazu przez:

spółki zależne,
podstawione osoby,
wielopoziomowe struktury właścicielskie,
umowy dające faktyczną kontrolę.

3. Pierwszeństwo polskiego rolnika

Przy sprzedaży ziemi rolnej pierwszeństwo mają:

rolnicy indywidualni,
gospodarstwa rodzinne,
polskie podmioty prowadzące realną produkcję rolną,
Skarb Państwa.

Celem jest utrzymanie ziemi w rękach ludzi, którzy rzeczywiście ją uprawiają.

4. Ochrona gospodarstw rodzinnych

Gospodarstwo rodzinne jest podstawą polskiego rolnictwa.

Państwo wspiera:

sukcesję pokoleniową,
inwestycje,
mechanizację,
dostęp do kredytu,
magazynowanie,
lokalne przetwórstwo,
sprzedaż bezpośrednią.

5. Produkcja żywności jako sektor strategiczny

Za strategiczne uznaje się m.in.:

zboża,
mięso,
mleko,
jaja,
warzywa,
owoce,
cukier,
oleje,
pasze,
nasiona,
podstawowe produkty przetworzone.

Państwo monitoruje zdolność kraju do samodzielnego zaspokojenia podstawowych potrzeb żywnościowych.

6. Krajowe przetwórstwo

Polska musi zachować własne:

mleczarnie,
młyny,
cukrownie,
zakłady mięsne,
przetwórnie owoców i warzyw,
chłodnie,
magazyny,
zakłady produkcji pasz.

Nie wystarczy produkować surowiec — wartość musi być tworzona także w Polsce.

7. Odbudowa przetwórstwa

Jeżeli strategiczne zdolności przetwórcze zostały wcześniej utracone, państwo wspiera ich odbudowę przez:

kredyt inwestycyjny,
spółdzielczość,
inwestycje lokalne,
udział kapitału państwowego tam, gdzie jest to konieczne.

8. Sprzedaż bezpośrednia

Rolnik musi mieć możliwość możliwie łatwego sprzedawania własnych produktów:

na targu,
bezpośrednio konsumentowi,
przez internet,
lokalnym sklepom,
restauracjom,
szkołom,
szpitalom.

Procedury sanitarne muszą chronić zdrowie, ale nie mogą być absurdalną barierą dla małego producenta.

9. Spółdzielczość

Państwo wspiera prawdziwe spółdzielnie rolnicze w zakresie:

wspólnych zakupów,
magazynowania,
przetwórstwa,
logistyki,
sprzedaży,
eksportu.

Rolnik nie może zawsze występować samotnie przeciwko wielkiej sieci lub koncernowi.

10. Polskie nasiona i hodowla

Nasiona, materiał hodowlany i genetyka rolnicza mają znaczenie strategiczne.

Państwo chroni:

polskie banki nasion,
krajowe odmiany,
hodowlę roślin,
hodowlę zwierząt,
krajowe ośrodki badawcze.

Polska rozwija i chroni własne odmiany roślin, materiał hodowlany, technologie oraz metody produkcji rolnej.

Krajowa produkcja żywności opiera się przede wszystkim na polskich zasobach, wiedzy i technologiach, ograniczając zależność od zagranicznych dostawców.

Polska samodzielnie określa stosowane metody produkcji rolnej, kierując się bezpieczeństwem żywnościowym, jakością produktów, ochroną zdrowia i interesem gospodarczym państwa.

11. Nawozy i środki produkcji

Polska rozwija krajową produkcję:

nawozów,
środków ochrony roślin,
pasz,
części do maszyn,
urządzeń rolniczych.

Brak jednego zagranicznego produktu nie może sparaliżować całego sektora.

12. Maszyny rolnicze

Państwo wspiera rozwój krajowej produkcji:

ciągników,
maszyn,
części,
systemów automatyki,
rolnictwa precyzyjnego.

Serwis i części powinny być dostępne w kraju.

13. Import żywności

Import jest dopuszczalny, jeśli:

nie zagraża bezpieczeństwu krajowego rynku,
spełnia polskie normy,
nie niszczy polskiej produkcji dumpingiem,
nie pochodzi z produkcji prowadzonej według standardów rażąco niższych niż obowiązujące polskich producentów.

14. Pełna kontrola jakości importu

Importowane produkty rolne i spożywcze podlegają:

kontroli sanitarnej,
kontroli pochodzenia,
kontroli pozostałości substancji,
kontroli GMO tam, gdzie właściwe,
kontroli norm produkcyjnych.

Produkty rolne i spożywcze niespełniające obowiązujących w Polsce norm jakościowych, sanitarnych lub bezpieczeństwa nie mogą zostać dopuszczone do polskiego obrotu.

Towary takie podlegają zwrotowi do dostawcy na jego koszt, a jeżeli stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska albo ich bezpieczny zwrot nie jest możliwy — zniszczeniu na koszt dostawcy.

Decyzję podejmuje właściwy organ kontrolny na podstawie udokumentowanych wyników kontroli, z zachowaniem odpowiednich procedur odwoławczych.

15. Tranzyt produktów rolnych z Ukrainy

Tranzyt przez Polskę może być dopuszczony wyłącznie pod warunkiem:

pełnej kontroli celnej,
plombowania transportów,
monitoringu elektronicznego,
wskazanego miejsca wyjazdu z Polski,
kontroli przeładunku.

Towar tranzytowy nie może trafiać na rynek krajowy.

16. Opłaty tranzytowe

Towary rolne przewożone przez Polskę z Ukrainy podlegają:

wysokim opłatom tranzytowym pokrywającym pełny koszt infrastruktury, kontroli, ryzyka i pełnej obsługi.

Polska nie ma obowiązku finansować tranzytu cudzej produkcji.

17. Wielkie sieci handlowe

Duże sieci handlowe:

płacą pełne podatki w Polsce,
nie mogą sztucznie transferować zysków,
nie mogą wymuszać nieuczciwych warunków na dostawcach,
nie mogą stosować ukrytych opłat półkowych,
podlegają kontroli koncentracji,
podlegają ograniczeniom przewagi kontraktowej.

18. Obowiązkowy udział polskiej żywności

Obowiązek utrzymywania minimum 50% produktów rzeczywiście wyprodukowanych w Polsce, liczonych według liczby pozycji asortymentowych (SKU), dotyczy dużych sieci handlowych prowadzących ogólnospożywczą sprzedaż detaliczną.

Z obowiązku wyłącza się małe, niezależne sklepy oraz placówki specjalistyczne, których podstawową działalnością jest sprzedaż produktów charakterystycznych dla określonej kuchni, kraju lub regionu świata.

Wyjątek nie może służyć obchodzeniu przepisów przez duże sieci handlowe poprzez sztuczny podział działalności na mniejsze podmioty.

Produkty zaliczane do polskiego asortymentu muszą być rzeczywiście dostępne w regularnej sprzedaży, a nie oferowane wyłącznie pozornie w celu spełnienia wymaganego udziału.

Liczy się rzeczywiste pochodzenie produktu, nie miejsce przepakowania.

19. Jasne oznaczenie pochodzenia

Konsument musi łatwo wiedzieć:

gdzie produkt wyprodukowano,
skąd pochodzi surowiec,
kto jest producentem,
kto jest właścicielem marki.

Produkt importowany i zapakowany w Polsce nie może być prezentowany jako polski.

Trzeba stworzyć system certyfikacji rzeczywistego pochodzenia produktu.

Za produkt polski uznaje się taki, który spełnia łącznie odpowiednie kryteria, np.:

surowiec pochodzi z Polski,
zasadniczy proces produkcji odbywa się w Polsce,
producent lub przetwórca jest polskim podmiotem,
nie jest to wyłącznie przepakowanie, porcjowanie, naklejenie etykiety lub zmiana opakowania.

Samo:

zapakowanie,
przepakowanie,
krojenie,
sortowanie,
konfekcjonowanie

nie daje prawa do oznaczenia „Produkt polski”.

Powstaje:

Państwowy System Certyfikacji Pochodzenia Żywności

z możliwością:

kontroli łańcucha dostaw,
kontroli dokumentów,
kontroli producenta,
odebrania certyfikatu,
wysokich kar za fałszywe oznaczenie.

20. Polskie produkty w instytucjach publicznych

Szkoły, szpitale, wojsko, administracja i inne instytucje publiczne powinny w pierwszej kolejności kupować:

żywność wyprodukowaną w Polsce przez polskie podmioty.

Cena nie jest jedynym kryterium.

21. Rezerwy żywnościowe

Państwo utrzymuje strategiczne rezerwy:

zbóż,
produktów trwałych,
żywności specjalnej,
pasz,
nasion,
środków produkcji.

Zasada zgodna z bezpieczeństwem państwa:

rezerwy mają umożliwiać funkcjonowanie Polski przez co najmniej rok w sytuacji głębokiego kryzysu.

22. Rozproszenie magazynów

Rezerw nie przechowuje się w kilku łatwych do sparaliżowania magazynach.

Powstaje sieć:

magazynów centralnych,
regionalnych,
lokalnych.

Część zapasów posiada rotację rynkową, aby nie dochodziło do ich marnowania.

23. Woda dla rolnictwa

Państwo rozwija:

retencję,
zbiorniki,
systemy nawadniające,
meliorację dostosowaną do lokalnych warunków,
ochronę zasobów wodnych.

Bez wody nie istnieje bezpieczeństwo żywnościowe.

24. Ochrona przed suszą i powodzią

Program rolny obejmuje:

lokalną retencję,
zabezpieczenie cieków,
odbudowę właściwych systemów melioracyjnych,
magazynowanie wody.

25. Energia dla rolnictwa

Rolnicy i zakłady przetwórcze powinny mieć dostęp do stabilnej i konkurencyjnej energii.

Gospodarstwa mogą rozwijać własne źródła lokalne i systemy awaryjne.

26. Kredyt rolniczy

Polskie instytucje finansowe powinny zapewniać finansowanie:

zakupu ziemi,
inwestycji,
maszyn,
magazynów,
przetwórstwa,
sukcesji gospodarstwa.

Państwo przeciwdziała sytuacji, w której rolnik traci gospodarstwo w wyniku nieuczciwych lub lichwiarskich mechanizmów kredytowych.

Rolnik korzystający z preferencyjnego kredytu, dopłat, ulg lub wsparcia państwowego nie może wykorzystywać sytuacji niedoboru i sztucznie zawyżać cen podstawowych produktów.

Powstaje system kontroli nadmiernych marż i spekulacyjnego zawyżania cen żywności podstawowej, szczególnie w czasie:

kryzysu,
klęski żywiołowej,
wojny,
niedoboru,
zakłóceń rynku.

System nie oznacza urzędowego ustalania wszystkich cen; umożliwia reakcję na rażące oderwanie cen od kosztów produkcji i realiów rynku w warunkach, gdy konsumenci nie mogą zrezygnować z zakupu podstawowej żywności.

Kontrola obejmuje cały łańcuch:

producent,
pośrednik,
hurt,
sieć,
detal.

27. Ubezpieczenia

Powstaje stabilny system ubezpieczeń rolniczych obejmujący m.in.:

suszę,
powódź,
grad,
mróz,
choroby zwierząt,
katastrofy.

System nie powinien premiować nieodpowiedzialności, ale powinien chronić gospodarstwo przed zdarzeniami, których rolnik nie mógł kontrolować.

28. Choroby zwierząt i roślin

Państwo utrzymuje szybkie systemy:

wykrywania,
laboratoriów,
kwarantanny,
kontroli transportu,
odszkodowań za obowiązkowe działania sanitarne.

29. Dobrostan zwierząt

Prawo chroni zwierzęta przed rzeczywistym znęcaniem, rażącym zaniedbaniem, brakiem podstawowej opieki, głodem, pragnieniem, niepotrzebnym cierpieniem, skrajnym cierpieniem i nieleczonymi urazami.

Za ciężkie przypadki, np.:

trwałe trzymanie zwierzęcia na zbyt krótkim łańcuchu,
wrastające obroże lub łańcuchy,
brak dostępu do wody,
brak pożywienia,
skrajne wychłodzenie,
brak schronienia,
celowe znęcanie,

przewiduje się odpowiedzialność karną oraz karę finansową w wysokości nie niższej niż pięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia krajowego, według oficjalnych danych GUS; w najcięższych przypadkach również więzienie.

Jednocześnie:

państwo nie narzuca rolnictwu absurdalnych, ideologicznych standardów niemających realnego związku ze zdrowiem i cierpieniem zwierzęcia.

Czyli:

żadnych przepisów „dla samej idei”,
żadnych kosztownych wymogów bez weterynaryjnego uzasadnienia,
żadnego administracyjnego niszczenia normalnej hodowli.

Zasada:

ochrona przed cierpieniem — tak; ideologiczna regulacja hodowli — nie.

30. Weterynaria

Państwo utrzymuje silną:

inspekcję weterynaryjną,
sieć laboratoriów,
kontrolę importu,
system szybkiego reagowania epidemiologicznego.

31. Rolnictwo i nauka

Polska rozwija własne badania nad:

odmianami odpornymi na suszę,
hodowlą,
nawożeniem,
ochroną roślin,
technologiami przetwórstwa,
automatyzacją.

Badania mają służyć polskiemu rolnikowi, nie tylko publikacjom naukowym.

32. Rolnictwo precyzyjne

Państwo wspiera:

automatyzację,
GPS,
analizę gleby,
drony,
robotykę,
systemy optymalizacji nawożenia.

Technologia ma zwiększać produktywność, a nie uzależniać rolnika od jednego zagranicznego dostawcy.

33. Dane rolnicze

Strategiczne dane dotyczące:

produkcji,
gleby,
plonów,
hodowli,
zapasów,
struktury produkcji,
nawozów,
zdolności produkcyjnych

pozostają pod polską kontrolą i w polskiej infrastrukturze.

Nie wszystkie dane są jawne.

Jawne mogą być:

dane zbiorcze,
statystyki ogólne,
raporty trendów.

Niejawne lub z ograniczonym dostępem mogą być:

dokładne lokalizacje rezerw,
wrażliwe dane produkcyjne,
zdolności awaryjne,
szczegóły infrastruktury,
dane istotne dla bezpieczeństwa państwa.

34. Administracja rolnicza

Procedury dla rolnika powinny być:

proste,
jednolite,
cyfrowe tam, gdzie to wygodne,
dostępne również tradycyjnie.

Rolnik ma produkować żywność i dbać o gospodarstwo oraz zwierzęta, a nie produkować dokumentację dla urzędu.

Administracja ma:

ograniczyć liczbę formularzy,
automatycznie pobierać dane już posiadane przez państwo,
zlikwidować powtarzające się raportowanie,
stosować jeden formularz tam, gdzie dziś jest ich kilka,
kontrolować realne ryzyko, nie papierologię.

35. Ochrona przed nieuczciwymi regulacjami zewnętrznymi

Polska nie przyjmuje automatycznie regulacji międzynarodowych lub unijnych, które:

obniżają bezpieczeństwo żywnościowe,
zmniejszają produkcję krajową,
zwiększają koszty bez racjonalnego uzasadnienia,
uprzywilejowują producentów spoza Polski.

Jeżeli regulacja zagraża polskiemu rolnictwu:

pierwszeństwo ma interes bezpieczeństwa żywnościowego Polski.

36. Eksport

Polska rozwija eksport:

żywności wysoko przetworzonej,
polskich marek,
produktów wysokiej jakości.

Eksport surowców nie powinien zastępować krajowego przetwarzania.

37. Rezerwa produkcyjna

Państwo powinno wiedzieć nie tylko, ile żywności produkuje obecnie, ale również:

jak szybko może zwiększyć produkcję podczas kryzysu.

Monitoruje się:

wolne moce przetwórcze,
zapasy nasion,
nawozy,
paliwa,
zdolności magazynowe,
dostępność gruntów.

38. Coroczny Bilans Bezpieczeństwa Żywnościowego

Raport obejmuje:

poziom samowystarczalności,
zapasy,
strukturę własności ziemi,
import,
eksport,
stan przetwórstwa,
nasiona,
nawozy,
wodę,
ryzyka sanitarne.

Podstawowe pytanie: czy Polska może samodzielnie wyżywić własne społeczeństwo przez co najmniej rok podczas poważnego kryzysu?

Raport ma dwie części.

Część jawna

poziom samowystarczalności,
ogólne dane o produkcji,
import,
eksport,
przetwórstwo,
ogólna kondycja sektora.

Część niejawna

dokładne wielkości rezerw,
lokalizacje magazynów,
zdolności awaryjne,
wrażliwe dane o brakach,
słabe punkty systemu,
konkretne dane infrastrukturalne.

Społeczeństwo ma wiedzieć, czy państwo jest bezpieczne żywnościowo, ale informacje mogące ujawniać strategiczne słabości infrastruktury i rozmieszczenie rezerw nie są publicznie udostępniane.